Koncert KAROL RATHAUS ENSEMBLE w Radziejowicach

W niedzielę, 11 grudnia 2022 r., o godzinie 19.00, serdecznie zapraszamy Państwa do Nowego Domu Sztuki na koncert Karol Rathaus Ensemble.

Występować będą:
Marcin Hałat – skrzypce
Aleksandra Hałat – fortepian
Roksana Wardenga – mezzosopran

W programie:
Karol Rathaus
Five Moods after American Poets op. 57
na głos i fortepian
My Sweet Old Etcetera (słowa Edward Estlin Cummings)
Frustration (słowa Dorothy Parker)
Indian Summer (słowa Emily Dickinson)
Conversation Galante (słowa Thomas Stearns Eliot)
Pretty Futility (słowa Elizabeth Jane Coatsworth)
Trzy pieśni angielskie op. 48 na głos i fortepian
Sweet Music* (słowa William Shakespeare)
As I Ride, as I Ride (słowa Robert Browning)
The Oblation (słowa Algernon Charles Swinburne)
Pastorale i Dance op. 39 na skrzypce i fortepian

Szymon Laks
Suite polska
na skrzypce i fortepian

Zespół Karol Rathaus Ensemble, realizując podjętą misję przywrócenia do życia koncertowego wybitnego polskiego kompozytora, po raz kolejny sięgnął po rzadko wykonywaną muzykę patrona swojego zespołu. Po światowej premierze fonograficznej w 2021 roku dwóch utworów kameralnych Karola Rathausa: Tria op. 53 z 1943 roku i Tria Serenade op. 69 z 1953 roku (DUX 1712), tercet zdecydował się nagrać kolejne kompozycje – a co istotne – niektóre z nich zostały również zarejestrowane po raz pierwszy. Repertuar płyty został tak dobrany, aby dać słuchaczowi możliwość poznania zarówno nowych utworów Rathausa, jak też oblicza kompozytora: jako twórcy kameralistyki, ale również liryki wokalnej – do wykonania zostali więc zaproszeni „goście”. Rozszerzanie kręgu artystów gotowych podjąć ryzyko odkrywania zapoznanej twórczości ma ogromne znaczenie, bowiem muzyka polskich kompozytorów emigracyjnych XX wieku wciąż pozostaje na marginesie zarówno w badaniach muzykologicznych, jak i repertuarze koncertowym. Jej nieobecność w kulturze krajowej wynikała z faktu, że przez kilkadziesiąt lat władza komunistyczna nie dopuszczała informacji o sztuce tworzonej poza granicami Polski – emigranci mieli zostać pogrążeni się w niepamięci. Współcześnie obserwujemy stopniowy renesans ich muzyki, a nazwiska znakomitych twórców, takich jak: Jerzy Fitelberg, bracia Łabuńscy, Karol Rathaus, Szymon Laks, Roman Maciejewski czy nawet Roman Palester i Andrzej Panufnik powoli przebijają się do zbiorowej świadomości.

Karol Rathaus (1895–1954), Polak żydowskiego pochodzenia, urodził się pod koniec XIX wieku w Tarnopolu, w czasie gdy należał on do zaboru austriackiego, a studia z zakresu kompozycji i historii ukończył w Wiedniu –  nic dziwnego zatem, że w jego muzyce pobrzmiewają elementy kilku tradycji tworzących tygiel kulturowy Europy Środkowo-Wschodniej. Jego świetnie zapowiadającą się karierę kompozytora muzyki nowoczesnej w Berlinie (lata 1922–1932) przerwało dojście do władzy narodowych socjalistów. Wraz z dużą falą uchodźców pochodzenia żydowskiego opuścił Niemcy, w poszukiwaniu miejsca do pracy zatrzymując się w Paryżu (1932–1933) i Londynie (1934–1938) zanim ostatecznie osiadł w Stanach Zjednoczonych (1938–1954). Po drugiej stronie oceanu zaistniał przede wszystkim w amerykańskim świecie akademickim, jako profesor kompozycji na Wydziale Muzyki Queens College w Nowym Jorku (obecnie City University of New York) – stąd jego twórczość niekiedy dzieli się na okres europejski i amerykański (w którym poświęcił się przede wszystkim pracy dydaktycznej).

Aleksandra Hałat jest pianistką, kameralistką, badaczką, wykładowcą w Instytucie Sztuki i Nauk Pedagogicznych (Sztuki Muzyczne) na Uniwersytecie Śląskim. Absolwentka Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach oraz Universität für Musik und darstellende Kunst w Grazu. W 2010 roku ukończyła studia podyplomowe w zakresie kameralistyki fortepianowej w Akademii Muzycznej w Katowicach w klasie prof. dr hab. Marii Szwajger-Kułakowskiej. Otrzymała stypendium VIP (Vienna International Pianists). W 2007 roku była stypendystką American Institute for Musical Studies.
Aleksandra Hałat jest dwukrotną laureatką Ogólnopolskiego Konkursu Kameralistyki Fortepianowej w Toruniu. Od 2009 roku wraz z Agatą Hołdyk współtworzy AHHA Piano Duo. W 2010 roku zespół otrzymał wyróżnienie w Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym „Concours Grieg” w Oslo, a w 2011 roku drugą nagrodę w Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym „Bradshaw & Buono” w Nowym Jorku.
Występowała jako solistka i kameralistka zarówno w Polsce, jak i za granicą m.in.: w Austrii, Turcji, Chorwacji, we Włoszech, w Czechach, Szkocji i na Słowacji, z wieloma uznanymi artystami.
W 2018 roku otrzymała tytuł doktora sztuki w Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. Jest autorką monografii „Transkrypcja w muzyce kameralnej jako przestrzeń dla interpretacji pianistycznej”. Jednym z jej głównych celów artystycznych i naukowych jest promocja muzyki polskiej, ze szczególnym uwzględnieniem twórczości kompozytorów emigracyjnych. Pianistka od wielu lat współtworzy i tworzy również zespoły kameralne: Hałat Duo (z mężem Marcinem Hałatem) oraz od 2019 Karol Rathaus Ensemble (z Piotrem Lato, Marcinem Mączyńskim i Marcin Hałatem). Aleksandra Hałat zainicjowała „Projekt Karol Rathaus”, którego ideą jest popularyzacja twórczości Karola Rathausa poprzez koncerty, wykłady, organizację festiwalu oraz wydawnictwa płytowe. Artystka otrzymała specjalne pozwolenie od rodziny Rathausów na używanie nazwiska kompozytora w nazwie zespołu Karol Rathaus Ensemble.
Jej płyta, Karol Rathaus – Piano Trios, wydana przez DUX pod patronatem II Programu Polskiego Radia, TVP Kultura, presto.pl, Exilarte Zentrum, otrzymała bardzo dobre recenzje w prasie polskiej i zagranicznej. Jest członkiem ECMTA (European Chamber Music Teacher Association) z siedzibą w Estonii oraz Stowarzyszenia Polskich Muzyków Kameralistów. Jest również prezeską fundacji Instytut Sztuki Kameralnej im. Karola Rathausa.
Marcin Hałat skrzypek, improwizator, poruszający się między muzyką klasyczną, jazzową i improwizowaną. Urodzony w Beskidzie Śląskim w 1981 roku, w rodzinie o bogatych tradycjach muzycznych. Adam Makowicz, który odkrył improwizacyjny talent Marcina Hałata, zaprosił go do współpracy. Jest absolwentem Wydziału Jazzu i Muzyki Rozrywkowej Akademii Muzycznej w Katowicach, który ukończył pod kierunkiem Henryka Gembalskiego oraz Wydziału Instrumentalnego Akademii Muzycznej w Krakowie w klasie Roberta Kabary.
Współpracował z Orkiestrą Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa Sinfonietta Cracovia, z którą brał udział w licznych krajowych i międzynarodowych nagraniach, koncertach i festiwalach, takich jak: Wielkanocny Festiwal Ludwiga van Beethovena w Krakowie, Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”, Festiwal Muzyczny w Łańcucie, Festiwal „Dni Muzyki Karola Szymanowskiego” w Zakopanem, a także w Colmar we Francji, Schleswig-Holstein w Niemczech, „Białe Noce” w Rosji, „Carinthischer Sommer” w Austrii, „Europamusicale” w  Niemczech,  „Murten  Classics” w Szwajcarii, „Le Dieci Giornate” w Brescii we Włoszech, Festiwal „Polignac” w Guidel we Francji.
Współpracował z najwybitniejszymi dyrygentami, są wśród nich: Krzysztof Penderecki, Jerzy Maksymiuk, Christoph Eschenbach, Lorin Maazel, Walerij Giergijew, Lawrence Foster, John Axelrood, Rafael Payare i Jurjen Hempel, oraz nagrywał dla takich wytwórni, jak: DUX, Sony Classical oraz TV Arte. Jednocześnie realizował wiele własnych projektów muzycznych – od muzyki ludowej, przez muzykę kameralną, po muzykę improwizowaną. Brał udział w znaczących wydarzeniach artystycznych: Festiwal „Sacrum Profanum” w Krakowie, „Jazz w Ruinach” w Gliwicach, Festiwal Szkół Artystycznych w Cieszynie czy Festiwal Kultury Żydowskiej w Krakowie. Współpracował z takimi artystami, jak: Grażyna Auguścik, Dorota Miśkiewicz, Włodzimierz Nahorny, Pianohooligan Piotr Orzechowski, Dominik Wania, Pablo Held, Adzik Sandecki, Joszko Broda i Atom String Quartet. Jest liderem tria The Owl, które tworzy wraz z Krzysztofem Gradziukiem i Maciejem Garbowskim.  W  2017 roku ich debiutancki album On the Way został wydany przez Fundację „Słuchaj” i doceniony zarówno w Polsce, jak i za granicą. W roku 2020 ukazał się drugi album tria z gościnnym udziałem niemieckiego pianisty Pablo Helda pt. Improcode.
Jego płyta Karol Rathaus – Piano Trios, wydana przez DUX pod patronatem II Programu Polskiego Radia, TVP Kultura, presto.pl, Exilarte Zentrum, otrzymała bardzo dobre recenzje w prasie polskiej i zagranicznej.
W 2013 roku otrzymał tytuł doktora sztuki, a obecnie pracuje jako adiunkt na Wydziale Sztuki i Nauk o Edukacji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.
Roksana Wardenga (mezzosopran) – Absolwentka Akademii Muzycznej im. Karola Szyma- nowskiego w Katowicach w klasie śpiewu prof. Jana Ballarina. Swoje umiejętności doskonaliła na kursach mistrzowskich i warsztatach wokalnych m.in.: Stefanii Toczyskiej, Iwony Hossy, Olgi Pasiecznik, Wiesława Ochmana oraz Ryszarda Karczykowskiego. Ukończyła kurs Pierwszej Europejskiej Akademii Operowej w Operze Śląskiej. Jest finalistką: Międzyuczelnianego Konkursu Wokalnego „W kręgu muzyki słowiańskiej” organizowanego przez Akademię Muzyczną im. Karola Szymanowskiego w Katowicach (2012), XXII Międzynarodowego Konkursu Mikuláša Schneidera-Trnavskýego w Trnawie (2017), I Ogólnopolskiego Konkursu Wokalnego im. Bogdana Paprockiego w Bydgoszczy (Nagroda Dyrektora Opery Bałtyckiej José Marii Florêncio 2019); oraz laureatką: nagrody specjalnej za wykonanie pieśni Ignacego Jana Paderewskiego w X Międzyuczelnianym Konkursie Wykonawstwa Polskiej Pieśni Artystycznej im. Edmunda Kossowskiego (2012), I nagrody w XV Międzynarodowym Konkursie Wokalnym im. Imricha Godina we Vráblach (2013), I nagrody w VI Ogólnopolskim Konkursie im. Karola Kurpińskiego we Włoszakowicach (2014), II nagrody w III Międzynarodowym Konkursie Wokalnym im. Andrzeja Hiolskiego w Kudowie-Zdroju (2014), II nagrody w IV Międzynarodowym Konkursie im. Jana Kiepury w Krynicy-Zdroju (2016), I nagrody w II Ogólnopolskim Konkursie Wokalnym „Bella Voce” w Busku-Zdroju (2018), pierwszego wyróżnienia w VI Konkursie Wokalnym im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy (2018) oraz I nagrody w Międzynarodowym Konkursie Solowej Wokalistyki Sakralnej w Katowicach (2019).
Bierze czynny udział w koncertach, recitalach, festiwalach oraz przedstawieniach operowych. Koncertowała na festiwalach, takich jak: Daegu UNESCO Music Festiwal 2021 (Korea Południowa), Witolda Lutosławskiego „Łańcuch X” w Warszawie, Adama Didura w Sanoku, Chopina w Gaming (Austria), „Viva il Canto” w Cieszynie, „Ave Maria” w Czeladzi, „Muzyki Organowej” w Gliwicach, „Letnie Spotkania Kameralne” w Drezdenku i Krzyżu Wielkopolskim, „Muzyki Sakralnej Stanisława Moniuszki” w Warszawie, „Muzyki Polskiej” w Krakowie, „Dni Muzyki Karola Szymanowskiego” w Zakopanem.
W 2011 roku występowała na deskach Opery Śląskiej w przedstawieniu Siostra Andżelika Giacoma Pucciniego (pod batutą Michała Klauzy, w reżyserii Wiesława Ochmana). W 2015 roku debiutowała w partii Orfeusza w operze Orfeusz i Eurydyka Christopha Willibalda Glucka (pod batutą Jurka Dybała, w reżyserii Tadeusza Konwińskiego). Współpracowała z Operą Śląską, kreując między innymi role: Orfeusza w Orfeusz i Eurydyka Glucka, Mercedes w Carmen Georges’a Bizeta, Suzuki w   Madame   Butterfly Pucciniego, Curry i Preziosilli w Mocy przeznaczenia Giuseppe Verdiego, Czipry w Baronie cygańskim Johanna Straussa.
Koncertuje również z repertuarem oratoryjno-kantatowym. Do tej pory śpiewaczkę można było usłyszeć między innymi w takich dziełach, jak: Stabat Mater Giovanniego Battisty Pergolesiego, Requiem, Msza „Koronacyjna” i „Wielka” Msza c-moll Wolfganga Amadeusa Mozarta, Gloria, Magnificat i Stabat Mater Antonia Vivaldiego, Mesjasz Georga Friedricha Haendla, kantata Geist und Seele wird verwirret Jana Sebastiana Bacha, IX Symfonia Ludwiga van Beethovena, Msza o pokój Karla Jenkinsa, Requiem dla Auschwitz Rogera Moreno-Rathgeba, Requiem Antonína Dvořáka, Requiem Giuseppe Verdiego, Msza Des-dur, Msza Es-dur oraz Ne memineris Stanisława Moniuszki, Requiem Józefa Kozłowskiego oraz Symfonia Niepodległości Sebastiana Perłowskiego. Brała udział w przygotowaniach do premiery sezonu 2016/2017 w Operze Śląskiej, kreując rolę Curry i Preziosilli w „Mocy przeznaczenia” Giuseppe Verdiego (w reżyserii Tomasza Koniny, pod dyrekcją Jakuba Kontza). Kreowała rolę Marii Wodzińskiej w premierze spektaklu Czekając na Chopina w reżyserii Michała Znanieckiego. Brała udział w Nocy muzeów w sali koncertowej NOSPR, wykonując Trzy fragmenty z poematów Jana Kasprowicza Karola Szymanowskiego. Podczas koncertu inaugurującego sezon 2019/2020 Orkiestry Polskiego Radia w Warszawie wykonała partię Broni w Hrabinie Stanisława Moniuszki. Reprezentowała miasto Katowice w Korei Południowej, uczestnicząc w „World Opera Gala Concert” w Daegu Opera House. Współpracowała między innymi z Symfoniczną Orkiestrą Koreańską, Filharmonią im. Leoša Janáčka w Ostrawie, Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie, Orkiestrą Opery i Filharmonii Podlaskiej, Aukso – Orkiestrą Kameralną Miasta Tychy, orkiestrami filharmonii Krakowskiej, Śląskiej, Podkarpackiej, Wałbrzyskiej, Zabrzańskiej oraz orkiestrą Opery Nova w Bydgoszczy. Współpracuje z „Katowicami Miastem Ogrodów” – Instytucją Kultury im. Krystyny Bochenek. Występowała pod batutą między innymi: Bassema Akikiego, Mirosława Jacka Błaszczyka, Francesca Bottigliero, Massimiliano Caldiego, Sławomira Chrzanowskiego, Jerzego Dybała, Krzysztofa Dziewięckiego, Heiko Mathiasa Förstera, Jana Wincentego Hawla, Roberta Kabary, Michała Klauzy, Jerzego Kłoska, Jakuba Kontza, Floriana Krumpöcka, Marka Mosia, Sebastiana Perłowskiego, Riccarda M Sahitiego, Piotra Sułkowskiego oraz Macieja Tworka. Dokonuje nagrań dla Polskiego Radia Katowice oraz w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie.